Melding van het neerkomen van de P-38 uit het gemeentearchief van de voormalige gemeente Oud en Nieuw Gastel.

Gemeentebreed vooronderzoek naar niet-gesprongen explosieven Halderberge

Maart 2020

Halderberge huurt bommenexpert in voor niet gesprongen explosieven’, zo luidde de kop van een artikel van nieuwsmedium BN DeStem. BeoBOM is inderdaad bezig met het opstellen van een CE-risicokaart voor de gemeente Halderberge. Op deze risicokaart wordt aangegeven waar mogelijk onontplofte explosieven uit de Tweede Wereldoorlog kunnen worden aangetroffen. Zo wil de gemeente voorkomen dat bij toekomstige bodemroerende werkzaamheden op onaangename verassingen uit het verleden wordt gestuit.

Door middel van archiefonderzoek en het bestuderen van luchtfoto’s, reconstrueren de historici van BeoBOM van dag tot dag alle gevechtshandelingen binnen de gemeentegrenzen van Halderberge. De dorpen Oud en Nieuw Gastel, Oudenbosch en Hoeven, samengegaan in de gemeente Halderberge, zijn de Tweede Wereldoorlog zeker niet ongeschonden doorgekomen. Op luchtfoto’s, genomen vanaf duizenden meters hoogte, is de verwoesting van de oorlog duidelijk waar te nemen. Bomkraters, loopgraven en schuttersputten drukten hun stempel op het landschap. Meerdere boeren in de gemeenten troffen na een bombardement kraters met een diameter van wel 10 meter aan op hun grond. De administratieve rompslomp die gepaard ging met het aanvragen van een schadevergoeding, leverde dikke archiefmappen vol documenten op.

Ook van veel waarde bij het verrichten van onderzoek voor de risicokaart, zijn processen-verbaal waarin gedetailleerd verslag wordt gedaan van de verwoestingen van de oorlog. In een van deze documenten, opgesteld op 10 april 1944, beschrijft de burgemeester van Oud en Nieuw Gastel een van de vele vliegtuigcrashes die plaatsvonden binnen de gemeentegrenzen van het huidige Halderberge. Op deze dag in april maakte een Lockheed P-38 Lightning, een Amerikaans jachtvliegtuig, een noodlanding te Oud Gastel. Aan de hand van een luchtfoto, nog diezelfde namiddag genomen, kunnen we ons een beeld vormen bij wat de inwoners ter plaatse aantroffen in het perceel bouwland. De karakteristieke P-38, gekenmerkt door een romp met dubbele staartbomen, is hierop duidelijk te zien.

Na een buiklanding raakte het toestel beschadigd. De piloot van het toestel, genaamd Willis, wist de neerkomst echter te overleven. Wanneer een piloot het geluk had een noodlanding of crash na te kunnen vertellen, was het vervolgens zaak om uit de handen van de Duitse Wehrmacht te blijven. Wie zich niet wist te verbergen, bijvoorbeeld met behulp van het lokale verzet, wachtte het krijgsgevangenschap. De Duitse autoriteiten waren deze keer snel ter plaatse. Majoor D.K. Willis wist gelukkig te ontkomen, maar hoe het hem verder is vergaan is niet bekend. De burgemeester van Oud Gastel schrijft in zijn rapport dat ook na wat telefonisch informeren niets meer van hem is vernomen.

Afbeelding: De P-38 van majoor Willis bij Oud Gastel. Er zijn verschillende sporen zichtbaar, zowel van personen die het toestel hebben benaderd via het weiland, als van de noodlanding zelf. Op de weg staan verschillende voertuigen